{"id":96660,"date":"2025-06-27T17:55:08","date_gmt":"2025-06-27T20:55:08","guid":{"rendered":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/?p=96660"},"modified":"2025-06-28T18:25:45","modified_gmt":"2025-06-28T21:25:45","slug":"guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/","title":{"rendered":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria"},"content":{"rendered":"\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Bariloche, R\u00edo Negro, 27 de junio de 2025. \u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia? En la Comarca Andina esto ya es una realidad gracias al Sistema Participativo de Garant\u00edas Ecomarcal (SPG Ecomarcal). Esta metodolog\u00eda innovadora permite validar la calidad agroecol\u00f3gica de los alimentos mediante el trabajo colectivo, el di\u00e1logo horizontal y la confianza directa entre productores, consumidores y t\u00e9cnicos.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/96632-2\/\">Te puede interesar: El sistema ecomarcal impulsa alimentos agroecol\u00f3gicos y cambia reglas del juego<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"270\" height=\"270\" src=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144528.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-96663\" style=\"width:647px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Esta gu\u00eda pr\u00e1ctica est\u00e1 dise\u00f1ada especialmente para quienes viven, trabajan o se organizan en la regi\u00f3n andina del sur argentino (R\u00edo Negro y Chubut) y desean implementar un sistema participativo de certificaci\u00f3n. Est\u00e1 basada en experiencias concretas desarrolladas por el IRNAD\u2013UNRN en conjunto con organizaciones locales, productores agroecol\u00f3gicos, estudiantes, feriantes y consumidores conscientes.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-que-es-el-spg-ecomarcal-y-por-que-implementarlo\">\u00bfQu\u00e9 es el SPG Ecomarcal y por qu\u00e9 implementarlo?<\/h2>\n\n\n\n<p>El Sistema Participativo de Garant\u00edas Ecomarcal es un modelo alternativo de certificaci\u00f3n agroecol\u00f3gica que funciona a partir de la participaci\u00f3n activa de todos los actores de la cadena alimentaria. A diferencia de los sistemas tradicionales, que imponen controles externos, este sistema reconstruye confianza desde el territorio, promueve la equidad y fortalece el desarrollo local.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/mariana-arreguila-agroecologia-es-una-forma-de-vida\/\">Te puede interesar: Mariana Arregui\u201cLa agroecologia es una forma de vida\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Implementarlo en la zona andina tiene m\u00faltiples beneficios:<\/p>\n\n\n\n<p>Permite certificar alimentos agroecol\u00f3gicos a bajo costo<\/p>\n\n\n\n<p>Revaloriza saberes locales y pr\u00e1cticas sostenibles<\/p>\n\n\n\n<p>Fortalece el tejido social y las redes de comercializaci\u00f3n directa<\/p>\n\n\n\n<p>Potencia la soberan\u00eda alimentaria regional<\/p>\n\n\n\n<p>Abre nuevos canales de venta y confianza con consumidores<\/p>\n\n\n\n<p>Paso a paso: c\u00f3mo implementar el SPG Ecomarcal en tu comunidad<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Convocar a los actores clave<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>El primer paso es reunir a los principales actores del territorio: productores agroecol\u00f3gicos, consumidores comprometidos, t\u00e9cnicos del INTA o de universidades, organizaciones sociales, estudiantes, feriantes y autoridades locales. Es fundamental que todos compartan una visi\u00f3n com\u00fan sobre la importancia de la agroecolog\u00eda y est\u00e9n dispuestos a trabajar colectivamente.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udd0e Tip: pod\u00e9s aprovechar encuentros de ferias o espacios de capacitaci\u00f3n ya existentes para iniciar el di\u00e1logo.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"2\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Realizar un diagn\u00f3stico participativo<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Antes de empezar, es \u00fatil construir un diagn\u00f3stico colectivo de la situaci\u00f3n actual: \u00bfcu\u00e1ntos productores est\u00e1n interesados? \u00bfQu\u00e9 pr\u00e1cticas usan? \u00bfQu\u00e9 ferias existen? \u00bfQu\u00e9 v\u00ednculos hay con los consumidores?<\/p>\n\n\n\n<p>Este mapeo permitir\u00e1 dimensionar el alcance del sistema, identificar fortalezas y anticipar desaf\u00edos. Adem\u00e1s, es clave para dise\u00f1ar un SPG adaptado a las realidades del territorio.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"3\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Cocrear las normas agroecol\u00f3gicas del sistema<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>En esta etapa se definen, de manera consensuada, los criterios que debe cumplir un producto o productor para obtener la certificaci\u00f3n participativa. Se puede partir de los principios de la agroecolog\u00eda y adecuarlos a las condiciones locales: uso de insumos naturales, biodiversidad, rotaci\u00f3n de cultivos, respeto por el suelo, etc.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udcc4 Sugerencia: documentar todas las decisiones en un reglamento accesible y claro, escrito en lenguaje simple.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"4\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Formar comit\u00e9s de evaluaci\u00f3n y seguimiento<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>El SPG requiere la creaci\u00f3n de comit\u00e9s integrados por diferentes actores (productores, t\u00e9cnicos, consumidores, estudiantes) que se encarguen de:<\/p>\n\n\n\n<p>Realizar visitas a las chacras<\/p>\n\n\n\n<p>Evaluar el cumplimiento de los criterios<\/p>\n\n\n\n<p>Hacer recomendaciones o acompa\u00f1amientos<\/p>\n\n\n\n<p>Validar colectivamente el otorgamiento del sello<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83e\udd1d Lo importante no es sancionar, sino generar procesos de aprendizaje compartido.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"5\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Organizar visitas cruzadas<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Las visitas cruzadas son el coraz\u00f3n del SPG. Consisten en que los actores del comit\u00e9 visitan las chacras, dialogan con los productores, revisan pr\u00e1cticas, hacen preguntas y observan.<\/p>\n\n\n\n<p>Esta pr\u00e1ctica tiene un enorme valor pedag\u00f3gico y pol\u00edtico: promueve la transparencia, el intercambio de saberes y la creaci\u00f3n de v\u00ednculos genuinos entre las personas.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udcf8 Bonus: \u00a1document\u00e1 las visitas con fotos y notas para generar material de difusi\u00f3n!<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"6\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Dise\u00f1ar el sello del sistema ecomarcal<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>El grupo puede crear de forma colaborativa un sello distintivo que identifique los productos certificados. Este sello puede colocarse en etiquetas, carteles de feria o empaques.<\/p>\n\n\n\n<p>Debe transmitir los valores del sistema: agroecolog\u00eda, confianza, participaci\u00f3n, localismo, transparencia. Tambi\u00e9n se puede acompa\u00f1ar de una breve explicaci\u00f3n para el consumidor.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"7\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Difundir en ferias, redes sociales y medios locales<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Una vez que el sistema est\u00e1 en marcha, es fundamental comunicarlo. La difusi\u00f3n ayuda a fortalecer la legitimidad del SPG, sensibilizar a m\u00e1s consumidores y sumar nuevos productores.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udce3 Us\u00e1 redes sociales, entrevistas radiales, notas en medios regionales y boletines comunitarios para contar la experiencia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"29 10 21 MARTINEZ ELSMAN Presentaci\u00f3n de \u201cEcomarcal\u201d \u2013 Sistema Participativo de Garant\u00eda en Producto\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_CFQLk48bx0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<ol start=\"8\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Evaluar, ajustar y proyectar a futuro<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>El SPG es un sistema vivo, en constante evoluci\u00f3n. Por eso es importante realizar reuniones peri\u00f3dicas de evaluaci\u00f3n, ajustar criterios si es necesario y proyectar nuevas metas.<\/p>\n\n\n\n<p>Se puede pensar en:<\/p>\n\n\n\n<p>Ampliar el n\u00famero de productores certificados<\/p>\n\n\n\n<p>Incluir productos procesados (miel, conservas, panificados)<\/p>\n\n\n\n<p>Vincularse con otras regiones o ferias agroecol\u00f3gicas<\/p>\n\n\n\n<p>Participar en redes de SPG a nivel nacional o internacional<\/p>\n\n\n\n<p>Casos reales: ejemplos de aplicaci\u00f3n en la Comarca Andina<\/p>\n\n\n\n<p>Durante los \u00faltimos a\u00f1os, esta gu\u00eda ha sido implementada con \u00e9xito en diversas localidades de la regi\u00f3n andina:<\/p>\n\n\n\n<p>En El Bols\u00f3n, productores agroecol\u00f3gicos de feria incorporaron el SPG para legitimar sus pr\u00e1cticas.<\/p>\n\n\n\n<p>En Epuy\u00e9n y Lago Puelo, grupos de consumo responsable se integraron a las visitas cruzadas.<\/p>\n\n\n\n<p>En El Hoyo, estudiantes universitarios realizaron tesis aplicadas sobre el proceso.<\/p>\n\n\n\n<p>Estos casos demuestran que el SPG se puede adaptar a distintas escalas y realidades, siempre que haya voluntad colectiva, compromiso \u00e9tico y di\u00e1logo abierto.<\/p>\n\n\n\n<p>Recursos \u00fatiles para empezar<\/p>\n\n\n\n<p>Gu\u00eda de principios agroecol\u00f3gicos de SOCLA<\/p>\n\n\n\n<p>Manuales del MAELA sobre SPG<\/p>\n\n\n\n<p>Experiencias sistematizadas por la UNRN y el IRNAD<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u00edculo de Frank, Amoroso y Kaufmann (2025)<\/p>\n\n\n\n<p>Asistencia t\u00e9cnica de universidades, INTA o municipios locales<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udcce Consejo final: no hace falta tener todo resuelto para empezar. El sistema se construye caminando, en red y con la comunidad.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83c\udf31 Implementar el SPG Ecomarcal es m\u00e1s que certificar: es fortalecer el arraigo, la soberan\u00eda y los v\u00ednculos humanos<\/p>\n\n\n\n<p>Esta gu\u00eda pr\u00e1ctica busca ofrecer una hoja de ruta clara y accesible para que m\u00e1s comunidades de la regi\u00f3n andina puedan sumarse a este proceso transformador. Certificar de forma participativa no es solo una cuesti\u00f3n t\u00e9cnica: es una decisi\u00f3n pol\u00edtica, social y ecol\u00f3gica que pone en el centro a las personas, el territorio y la vida.<\/p>\n\n\n\n<p>En un contexto de crisis clim\u00e1tica, desigualdad y deshumanizaci\u00f3n del sistema alimentario, el SPG Ecomarcal representa una alternativa concreta, viable y profundamente esperanzadora. Porque construir soberan\u00eda alimentaria no se trata solo de producir comida, sino de producir comunidad, justicia y futuro.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":96662,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-96660","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v23.0 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Patagonia Ambiental\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/patagonia.ambiental\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1C1V8Gv9BX\/?mibextid=qi2Omg\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-27T20:55:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-28T21:25:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"674\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"674\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Patagonia Ambiental\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@PatAmb\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@PatAmb\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Patagonia Ambiental\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/db12bff64bbcbf6a253710bf0ea37b5d\"},\"headline\":\"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria\",\"datePublished\":\"2025-06-27T20:55:08+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-28T21:25:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/\"},\"wordCount\":1160,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/1000144498.jpg\",\"articleSection\":[\"Noticias\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/\",\"name\":\"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/1000144498.jpg\",\"datePublished\":\"2025-06-27T20:55:08+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-28T21:25:45+00:00\",\"description\":\"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/1000144498.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/1000144498.jpg\",\"width\":674,\"height\":674,\"caption\":\"Investigaci\u00f3n internacional revela el poder transformador del sistema ecomarcal: innovaci\u00f3n social con rostro local en la Patagonia\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/\",\"name\":\"Patagonia Ambiental\",\"description\":\"Monitoreo y an\u00e1lisis de la situaci\u00f3n geopol\u00edtica en el mundo y su implicancia en la Patagonia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#organization\",\"name\":\"Patagonia Ambiental\",\"url\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/LOGO-PATAGONIA-AMBIENTAL.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/LOGO-PATAGONIA-AMBIENTAL.png\",\"width\":433,\"height\":250,\"caption\":\"Patagonia Ambiental\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/patagonia.ambiental\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/PatAmb\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/patagoniambiental.com.ar\\\/info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/db12bff64bbcbf6a253710bf0ea37b5d\",\"name\":\"Patagonia Ambiental\",\"description\":\"Andr\u00e9s Nievas T\u00e9cnico en manejo ambiental, consultor Ambiental y escritor para medios locales e internacionales sobre temas de geopolitica y medio ambiente.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.patagoniambiental.com.ar\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/share\\\/1C1V8Gv9BX\\\/?mibextid=qi2Omg\",\"@patagoniambiental\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/@patagoniaambiental2023?si=BLt58t0wuXquxlYZ\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria","description":"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria","og_description":"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?","og_url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/","og_site_name":"Patagonia Ambiental","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/patagonia.ambiental","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/share\/1C1V8Gv9BX\/?mibextid=qi2Omg","article_published_time":"2025-06-27T20:55:08+00:00","article_modified_time":"2025-06-28T21:25:45+00:00","og_image":[{"width":674,"height":674,"url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Patagonia Ambiental","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@PatAmb","twitter_site":"@PatAmb","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/"},"author":{"name":"Patagonia Ambiental","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#\/schema\/person\/db12bff64bbcbf6a253710bf0ea37b5d"},"headline":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria","datePublished":"2025-06-27T20:55:08+00:00","dateModified":"2025-06-28T21:25:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/"},"wordCount":1160,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg","articleSection":["Noticias"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/","url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/","name":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria","isPartOf":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg","datePublished":"2025-06-27T20:55:08+00:00","dateModified":"2025-06-28T21:25:45+00:00","description":"\u00bfTe imagin\u00e1s certificar alimentos agroecol\u00f3gicos sin depender de auditor\u00edas externas, sellos costosos ni burocracia?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#primaryimage","url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg","contentUrl":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/1000144498.jpg","width":674,"height":674,"caption":"Investigaci\u00f3n internacional revela el poder transformador del sistema ecomarcal: innovaci\u00f3n social con rostro local en la Patagonia"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/guia-para-implementar-el-sistema-ecomarcal-en-la-zona-andina-como-certificar-alimentos-agroecologicos-con-participacion-comunitaria\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gu\u00eda para implementar el sistema ecomarcal en la zona andina: c\u00f3mo certificar alimentos agroecol\u00f3gicos con participaci\u00f3n comunitaria"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#website","url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/","name":"Patagonia Ambiental","description":"Monitoreo y an\u00e1lisis de la situaci\u00f3n geopol\u00edtica en el mundo y su implicancia en la Patagonia","publisher":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#organization","name":"Patagonia Ambiental","url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/LOGO-PATAGONIA-AMBIENTAL.png","contentUrl":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/LOGO-PATAGONIA-AMBIENTAL.png","width":433,"height":250,"caption":"Patagonia Ambiental"},"image":{"@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/patagonia.ambiental","https:\/\/x.com\/PatAmb"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/#\/schema\/person\/db12bff64bbcbf6a253710bf0ea37b5d","name":"Patagonia Ambiental","description":"Andr\u00e9s Nievas T\u00e9cnico en manejo ambiental, consultor Ambiental y escritor para medios locales e internacionales sobre temas de geopolitica y medio ambiente.","sameAs":["http:\/\/www.patagoniambiental.com.ar","https:\/\/www.facebook.com\/share\/1C1V8Gv9BX\/?mibextid=qi2Omg","@patagoniambiental","https:\/\/youtube.com\/@patagoniaambiental2023?si=BLt58t0wuXquxlYZ"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96660"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96672,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96660\/revisions\/96672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patagoniambiental.com.ar\/info\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}